Historia turkusu

TURKUS

Rodzaj: Minerały

Skala twardości Mohsa: 5–6

Kolor: niebieski, zielony, turkusowy

POCHODZENIE I PROWENIENCJA

Turkus to fosforan miedzi i glinu. Ten minerał o turkusowym zabarwieniu jest jednym z najstarszych kamieni szlachetnych na świecie. Jest to kamień narodowy Tybetu.

Już starożytni władcy egipscy podziwiali piękno turkusu, który zdobił ich biżuterię i klejnoty. Nie tylko w Egipcie, ale także w Chinach ulegli urokowi tego minerału, z którego ponad trzy tysiące lat temu wyrabiano różnorodną biżuterię i rzeźby.

Dla Indian turkus był ważnym kamieniem rytualnym.

Nazwa turkus pochodzi od francuskiego słowa „turcs/turques”, co oznacza „Turcy/Turczynki”, ponieważ turkus do Europy sprowadzali przede wszystkim Turcy z Persji. Turkus był tak popularny, że Anglicy i Francuzi przejęli to słowo i zaczęli używać go na określenie jasnego, intensywnego niebiesko-zielonego koloru turkusu.

Obecność limonitu powoduje w turkusie ciemnobrązowe lub czarne ślady, natomiast piaskowiec może być przyczyną brązowych plam. Cechy te określa się mianem matrycy, a gdy łączą się one w tak zwane pajęczyny, turkus staje się bardzo poszukiwanym kamieniem szlachetnym.

KOLOR

Turkus ma charakterystyczny niebiesko-zielony kolor, którego intensywność i odcień zależą od ilości dodanego miedzi i żelaza. Najpiękniejszy kolor turkusu występuje w irańskich kopalniach (okręg Niszapur) i nazywany jest „perskim błękitem”.

Obecnie najbardziej poszukiwany i najpopularniejszy turkus pochodzi z Arizony (kopalnia Globe Mine). Ma niezwykły, niebiańsko niebieski kolor i został nazwany „Sleeping Beauty Turquoise” na cześć góry, w której jest wydobywany (kształt góry przypomina śpiącą kobietę).

POCHODZENIE

Iran, Belgia (Ardeny), USA (kopalnia Apache Canyon – Kalifornia, kopalnia Apache Blue Turquoise – Nevada, Kingman, Globe – Arizona), Meksyk, Australia, Chiny, Armenia.

ZASTOSOWANIE

Turkus jest wykorzystywany do szlifowania koralików i kaboszonów oraz znajduje szerokie zastosowanie w jubilerstwie i jako materiał dekoracyjny. Dzięki swojej miękkości turkus idealnie nadaje się do rzeźbienia.

Imitacją turkusu jest turkist, który jest w zasadzie barwionym howlitem.