Historia onyksu

ONYKS

Rodzaj: chalcedon

Skala twardości Mohsa: 6,5–7

Kolor: czarny, biały, czerwony, zielony, żółty

POCHODZENIE I PROWENIENCJA

Słowo onyks pochodzi od greckiego słowa ónx i oznacza paznokieć lub pazur, ponieważ onyks, podobnie jak paznokieć, składa się z wielu warstw.

Onyks to nazwa dwóch różnych rodzajów kamienia. Pierwszy z nich to skała wapienna, drugi to zazwyczaj czarna, mikrokrystaliczna, nieprzezroczysta odmiana chalcedonu.

Onyks był już od starożytności wykorzystywany jako kamień jubilerski i rzeźbiony oraz obrabiany na kameje. W starożytnym Egipcie onyks wykorzystywano do produkcji przyborów kuchennych, wazonów, statuetek, biżuterii i ozdób.

Był jednym z najważniejszych kamieni rzeźbiarskich i jednym z największych amuletów ochronnych.

Pomimo swojej nieprzezroczystości onyks charakteryzuje się niezwykłym połyskiem.

KOLOR

W przeciwieństwie do achatu, który ma zakrzywione pasma, onyks ma proste, niemal równoległe pasma, tj. równomierne warstwy kolorystyczne, które są przeważnie czarne i białe (ale mogą być również brązowe, zielone, czerwone, żółte lub niebieskie). Ten typowy czarno-biały onyks jest powszechnie określany jako onyks prawdziwy lub arabski.

Czarny onyks jest najbardziej znanym rodzajem onyksu, natomiast czerwony onyks, zwany również sardonyksem, to czerwona odmiana chalcedonu z paskami o barwie od czerwono-brązowej do brązowej.

Onyks Niccolo charakteryzuje się bardzo cienkimi paskami, które na czarnym tle wydają się niebieskie lub szare.

Złoty onyks to nazwa warstwowej odmiany aragonitu pochodzenia wapiennego.

Onyks jest często mylony z innymi minerałami, takimi jak obsydian czy marmur.

POCHODZENIE

Brazylia, Kanada, Madagaskar, USA, Słowacja (Levice), Czechy (Podkrkonoší), Indie, Indonezja, Meksyk, Pakistan (Beludżystan – główny obszar wydobycia onyksu), Włochy, Turcja, Afganistan, Iran.

ZASTOSOWANIE

Onyks jest wykorzystywany przede wszystkim w jubilerstwie, gdzie przetwarza się go na koraliki i kaboszony.

Wykorzystuje się go również do produkcji przedmiotów dekoracyjnych, płytek i blatów. Czarny i czerwony onyks są bardzo popularne przy produkcji kamei, gdzie najczęściej rzeźbi się z nich portrety oraz różne przedmioty dekoracyjne i statuetki.