Historia cyjanitu

CYJANIT

Rodzaj: Minerały

Skala twardości Mohsa: 5,5–6

Kolor: niebieski, biały, szary, zielony

Nazwa cyjanit pochodzi od greckiego słowa „kyanos”, oznaczającego niebieski. Z chemicznego punktu widzenia jest to krzemian glinu. Cyjanit występuje naturalnie jako składnik skał metamorficznych, a także w agregatach ziarnistych.

Cyjanit odkrył w 1789 roku niemiecki mineralog A. G. Werner. Nazwę „Disten”, pod którą również spotykamy cyjanit, nadał mu francuski mineralog Haüy i oznacza ona „podwójną siłę”.

Cyjanit charakteryzuje się bowiem podwójną zmienną twardością zarówno po stronie poziomej (4,5–5 w skali twardości Mohsa), jak i pionowej (6,5–7).

Ta właściwość kryształów nazywa się anizotropią. Spośród wszystkich kamieni szlachetnych cyjanit jest najbardziej anizotropowy.

Po podgrzaniu cyjanit może nawet podwoić swój rozmiar.

KOLOR

W naturze cyjanit występuje w kolorze jasnoniebieskim, szarym, a nawet zielonym. Najcenniejszy jest cyjanit o barwie szafirowoniebieskiej. Natomiast bezbarwny cyjanit jest najrzadszy.

POCHODZENIE

Tanzania (tutaj, dzięki domieszce manganu, występuje cyjanit o pomarańczowym zabarwieniu), Nepal (cyjanit o barwie szafirowo-niebieskiej), Kambodża, Brazylia, Czechy (Tábor, Kutná Hora, Bečov nad Teplou), Słowacja (Zlatníky, Brezno), USA, Rosja.

ZASTOSOWANIE

Kryształy cyjanitu są bardzo kruche, dlatego bardzo trudno je rozdrobnić.

Ze względu na swoją łamliwość minerał ten znajduje zastosowanie w przemyśle, zwłaszcza w produkcji cegieł i zaprawy murarskiej, ale także w elektronice, izolatorach elektronicznych i materiałach ściernych. Często wykorzystuje się go również w przemyśle motoryzacyjnym i kolejowym, gdzie ważna jest odporność termiczna. Cyjanit stosuje się również do produkcji porcelany ogniotrwałej i ceramiki, które zachowują wytrzymałość nawet w bardzo wysokich temperaturach. Z cyjanitu wytwarza się również protezy zębowe, umywalki i akcesoria łazienkowe.