Historia chryzoprasu
Rodzaj: chalcedon
Skala twardości Mohsa: 6,5–7
Kolor: jasnozielony, żółto-zielony, trawiastozielony, oliwkowo-zielony
POCHODZENIE I PROWENIENCJA
Chryzopraz jest najcenniejszą odmianą chalcedonu. Jego jabłkowo-zielony kolor wynika z obecności niklu, natomiast żółty kolor wynika z obecności arsenu.
Jego nazwa pochodzi od greckich słów chrysos – złoto i prasinos – zielony.
Był popularny już wśród starożytnych Greków i Rzymian (ulubiony talizman Aleksandra III Macedońskiego), którzy wykorzystywali go w swojej biżuterii i amuletach.
Z rozkazu Karola IV chryzoprasem ozdobiono Kaplicę Wacława w katedrze św. Wita, posągi Wacława i Wojciecha na Zamku Praskim oraz Kaplicę Świętego Krzyża w Karlsztajnie.
KOLORY
W zależności od koloru rozróżnia się kilka rodzajów chryzoprasu. Na przykład chryzopraz o barwie cytrynowej, który występuje w Tanzanii. Istnieje również chryzopraz australijski, występujący w Australii i mający jasnozielony kolor. Kolejnym chryzoprazem pochodzącym z Australii jest tzw. chryzopraz niklowy, który zawiera znacznie więcej niklu, a zatem ma bardziej wyrazisty, ciemniejszy kolor. Chryzopraz pochodzący z Indii nazywany jest chryzoprazem miętowym i ma miętowy kolor.
Najpiękniejszy i najwyższej jakości chryzopraz pochodzi z Tanzanii oraz z Queenslandu w Australii, gdzie ze względu na swój kolor nazywany jest „australijskim nefrytem”.
Należy jednak pamiętać, że jego urzekający kolor może wyblaknąć pod wpływem światła (podobnie jak w przypadku ametystu i cytrynu).
POCHODZENIE
Tanzania (Haneti Hill), Australia (Queensland), Madagaskar, Kalifornia, Polska (Szklary), Austria, Brazylia, Mjanma, Rosja.
Od połowy XVIII do połowy XIX wieku kopalnia w Szklarach w Polsce była uważana za największe złoże chryzoprasu na świecie. W tym okresie mówi się nawet o „gorączce chryzoprasowej”.
ZASTOSOWANIE
Chryzopras jest wykorzystywany do produkcji biżuterii i przedmiotów dekoracyjnych.
Najczęściej wytwarza się z niego błyszczące wałeczki, koraliki, kaboszony, kamee i kamienie szlachetne.
Jeśli szlifierz stwierdzi doskonałą jakość i barwę, chryzopraz wykorzystuje się również do fasetowania.